Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017

Αποκριάτικα μπουλούκια (εικόνες)


Λαικά αποκριάτικα δρώμενα συμβαίνουν στους δρόμους τις ημέρες της Αποκριάς .
Τα λεγόμενα μπουλούκια απαρτίζονται  από ομάδες κύρια μελών λεσχών πολιτισμού αλλά και κόσμο από την γειτονιά όπου με βάση την παραδοσιακή μουσική και τον χορό περιδιαβαίνουν μεταμφιεσμένοι κάνοντας ευφάνταστες κωμικές αναπαραστάσεις σκηνών του καθημερινού βίου ,σατυρίζοντας και διάφορους ρόλους ,θεσμούς και συνήθειες της κοινωνίας μας .
Όλα γινονται ντάλα μεσημέρι και δημιουργούν μια διαφορετική νότα στην καθημερινότητα μας ,προσφέροντας στιγμές κεφιού γέλιου και διαφυγής από την ομολογουμένως δυσβάστακτη καtάσταση που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στην πλειονότητα των ανθρώπων σε μια περίοδο παρατεταμένης οικονομικής  κρίσης .
Θρύλοι και  παραδόσεις αρχαίες και μεταγενέστερες αναμιγνύονται με φιγούρες της καθημερινότητας .
Η αλλαγή ρόλων είναι το συνηθέστερο που γίνεται όπου κάποιος παριστάνει κάποιον άλλον ,συνήθως γελοιοποιώντας τον  ή σατυρίζοντας τον.
Γυναίκες και άνδρες αλλάζουν ρόλους,Θέσεις και τίτλοι καταρρέουν μέσα απο την σάτυρα .
Ιεραρχίες αναστρέφονται ,για αυτό και παντού,σε όλο τον κόσμο  το καρναβάλι  περιέχει κάτι το το ανατρεπτικό.
Ο γιατρός,ο παπάς ,ο άρχοντας,η συμπεθέρα,η κουτσομπόλα ,η προξενήτρα ,η βάβω και θεσμοί όπως ο γάμος είναι κάποια απο τα πολλά θέματα .Αναμιγνύονται όλα αυτά με παραδοσιακά τραγούδια όπως τα κουκιά (γονιμότητα ) και πολλά άλλα φυσικά που μας πηγαίνουν σε πιό καυστικά υπονοούμενα δίνονται με έμφαση και σαρκασμό.Απενοχοποιούνται όλες οι απαγορεύσεις και καυτηριάζονται τα πρέπει,οι νόρμες.
Τα τελευταία 3 χρόνια η ιδέα αναβίωσης των αποκριάτικων μπουλουκιών ως λαικών δρώμενων ξεκίνησε από τον πολιτιστικό σύλλογο Χορίαμβο .
Η πόλη της Λάρισας  δεν έχει κάποια ιδιαίτερη παράδοση στο καρναβάλι.
Καρναβάλι γινεται στην κοντινή περιοχή του Τυρνάβου με μεγάλη συμμετοχή από όλη την Θεσσαλία .
Οι Λαρισαίοι διαμέσου των πολιτιστικών λεσχών που συμμετέχουν ,συνδιοργανώνουν με τον δήμο Λάρισας τα αποκριάτικα μπουλούκια .
¨Έτσι ενώνονται   τα μπουλούκια του Χορίαμβου,της Λέσχης Φιλιπουπολιτών (ανατολική Ρωμυλία),των Μικρασιατών ,των ποντίων ,σε ένα γλέντι με άλλους στην κεντρική πλατεία της Λάρισας .
Το κρασί και ο μεζές συνοδεύουν το γλέντι με την ζωντανή μουσική από παραδοσιακά μουσικά σχημάτα σε ένα γαιτανάκι ,όπου μπλέκονται όλοι οι χορευτές, δίνοντας μια ανάσα ζωής και προσφέροντας μια ανάπαυλα γέλιου και χαράς .

Το πέταγμα του χαρταετού την επομένη  ίσως και να συμβολίζει  τα όνειρα και τις ελπίδες μας ,
Η φασολάδα η φάβα και τα σαρακοστιανά θα μας επαναφέρουν στην πραγματικότητα.

Απόστόλης Ντόμαλης

Ας δούμε κάποια από όσα έγιναν με τα μπουλούκια στους δρόμους και τις πλατείες της πόλης.

περιμένοντας τη νύφη

ο γαμπρός

Προσθήκη λεζάντας

βάλκαν μπουλούκι του Χορίαμβου

ο γάμος

στο δρόμο

φιλιπουπολίτες

γαιτανάκι


ευαίσθητη η νύφη λιποθύμησε

συνεφέροντας τη νύφη

θάμα

μάγκες

΄γλέντι

πως τα σπέρνουν τα κουκιά

μικρασιάτες

αυτοσυγκέντρωση


λεβέντη τσολιά μου ,σκόρδα

καθρέφτη - καθρεφτάκι μου

γιατρός 

ασυγκράτητος

σκιάχτκα

αρχέγονες καταβολές

περιβολές ζώων




Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017

act and art: Η παγκόσμια εικόνα του Τσέ

act and art: Η παγκόσμια εικόνα του Τσέ

Η παγκόσμια εικόνα του Τσέ



Η Παγκόσμια εικόνα  του Τσέ Γκεβάρα                                                   του Απ.Ντόμαλη

   Με αφορμή την δολοφονία του Τσέ Γκεβάρα τον Οκτώβρη  1967 στην ζούγκλα της Βολιβίας από παραστρατιωτικούς , θα αναφερθούμε στην περίφημη φωτογραφία που συνέβαλε στο να γίνει ο  Τσέ η πιο αναγνωρισμένη μορφή του 20ου αιώνα, και το σύμβολο της επανάστασης παγκοσμίως. Αυτό το ίνδαλμα της επανάστασης , που η ορμή του φτάνει από άκρη σε άκρη μέχρι σήμερα  σχεδόν μισό αιώνα μετά, εμπνέοντας κάθε εξέγερση και λαϊκή διαμαρτυρία.
   Το είδωλο του, η φωτογραφία του Τσέ,  είναι αποτυπωμένη εκατομμύρια φορές σε αφίσες ,σημαίες, πανό, λευκώματα , σε μπλουζάκια, ακόμη και κούπες του καφέ και άλλα απίθανα αντικείμενα. Η εμπορευματοποίηση ως γνωστό καταλήγει στην ενσωμάτωση και τον εκφυλισμό, αλλά όσες απόπειρες και να έγιναν για την ενσωμάτωση του Τσέ  από τους αντιπάλους του απέτυχαν παταγωδώς σαν τις εκατοντάδες αποτυχημένες απόπειρες δολοφονίας του άλλου συντρόφου του, barbundo του Φιντέλ Κάστρο που παραμένει ακόμα εν ζωή σε βαθύ γήρας. Αλλά μάλλον  κατά βάθος  η ενοχλητική ύπαρξη του Τσέ  για κάποιους δημιούργησε  την εικόνα του. 
Jean Pol Sartre said for CHE he was "not only an intellectual, but also the most complete human being of our age".
Ο Σάρτρ είπε για τον Τσέ ότι «δεν ήταν μόνο διανοούμενος αλλά ο πιο ολοκληρωμένος άνθρωπος της εποχής του»

Ένα  αργεντίνικο ταγκό της εποχής του, το τραγούδησε  φεύγοντας για τελευταία φορά από το Μπουένος Άιρες ο Τσέ, ενώ  ανέβαινε στο τρένο αποχαιρετώντας την μητέρα του, και δεν ξαναγύρισε ποτέ πια εκεί στην γενέτειρα του. Παρόλα αυτά ο Τσέ παγκοσμιοποιήθηκε  και ζει στις καρδιές όλων των καταπιεσμένων όλης της γης βάζοντας  τους  τη σπίθα  της επανάστασης .
Adios amigos companeros de mi vida … Γεια σας φίλοι μου σύντροφοι της ζωής μου
Barra querida de aquellos tiempos…. Αγαπημένη παρέα εκείνων των εποχών
Me toca a mi hoy emprender la retirada … Σε εμένα έλαχε τώρα  να αποχωρήσω…

Όμως ο θάνατος του Τσέ γέννησε και την μυθοποίηση του ?
Ο Τσέ είναι παντού! Όλοι μπορούν να γίνουν Τσέ, είναι και εκεί πάνω αλλά και μέσα μας .                      
   Ηasta la Victoria ,para siempre….
  Η εικόνα του Τσέ Γκεβάρα λήφθηκε από τον αγαπημένο φωτογράφο των  γενειοφόρων νικητών (barbudos)της κουβανέζικης επανάστασης του 1959 τον  Αλμπέρτο Κόρδα που είχε ξεκινήσει ως φωτογράφος μόδας  πριν την επανάσταση !
Ο  Τσέ έγινε  αθάνατος μετά θάνατον και σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά αυτό το περίφημο πορτρέτο του  Κουβανού φωτογράφου Αλμπέρτο Κόρδα!!
   Ο Κόρδα χρησιμοποίησε για την δημιουργία της φωτογραφίας μία μηχανή Leica M2 με φακό 90mm και ασπρόμαυρο φιλμ Kodak Plus-X. Στο ίδιο φιλμ, είχε τραβήξει φωτογραφίες του Ζαν-Πωλ Σαρτρ και της Σιμόν ντε Μπωβουάρ, οι οποίες θεωρήθηκαν τότε μεγαλύτερης αξίας, με αποτέλεσμα να απορριφθεί η φωτογραφία του Τσε Γκεβάρα και να μην δημοσιευτεί.
 


Εδώ φαίνεται  το αρχικό contact από το ασπρόμαυρο φίλμ του Alberto Corda  και κάτω το διαλεγμένο καρέ.
 


Guerillero Heroico (ηρωικός αντάρτης ) Ο τίτλος που έδωσε στην αρχική λήψη ο φωτογράφος κατά την πρώτη έκθεση της φωτογραφίας
Ο Κόρδα τύπωσε ωστόσο τη φωτογραφία για ιδιωτική χρήση. Στο ένα άκρο της πρωτότυπης φωτογραφίας διακρίνεται ένας άνδρας άγνωστης ταυτότητας και στο άλλο τα φύλλα ενός φοίνικα, στοιχεία που αργότερα αφαίρεσε ο Κόρδα.
 



Φωτογραφία “Alberto Corda
Σύμφωνα με το Maryland Institute College of Art, είναι «η πιο διάσημη φωτογραφία στον κόσμο και σύμβολο του 20ού αιώνα.»
Όπως βλέπουμε στην τελική φωτογραφία έχει κροπαριστεί και διορθωθεί ο ορίζοντας
Σε ερώτηση για το πως κατάφερε να τραβήξει τη συγκεκριμένη διάσημη φωτογραφία, ο Κόρδα απάντησε ταπεινά: "αυτή η φωτογραφία δεν είναι ένα προϊόν γνώσης ή τεχνικής, ήταν πραγματική σύμπτωση, καθαρή τύχη.". [2]
Η φωτογραφία έγινε γνωστή επτά χρόνια αργότερα, μετά το θάνατο του Γκεβάρα στη Βολιβία, όταν ο Ιταλός εκδότης Τζιάκομο Φελτρινέλι απέκτησε τα πνευματικά δικαιώματα για την έκδοση του βολιβιανού ημερολογίου του Γκεβάρα και δημοσίευσε τη φωτογραφία του Κόρδα στο μέγεθος μίας μεγάλης διαφημιστικής αφίσας. O Φελτρινέλι είχε αποκτήσει εκτυπώσεις του Κόρντα, λίγους μήνες πριν το θάνατο του Τσε Γκεβάρα και είχε αρχικά σχεδιαστεί η χρήση της φωτογραφίας στο εξώφυλλο της ιταλικής έκδοσης του ημερολογίου.

Κατά την διάρκεια της τελετής για τα  θύματα  του γαλλικού πλοίου La Coubre που ανατινάχθηκε στο λιμάνι της Αβάνας στις 4 Μαΐου όπως αφηγείται  ο ίδιος ο Κόρδα στο βίντεο Che..Historia del fotografía famosa φωτογράφιζε τα πορτραίτα των επισήμων που βρίσκονταν στην τελετή και ενώ ο Τσέ βρίσκονταν στο πίσω μέρος της εξέδρας. Ξάφνου  πρόβαλε για λίγο από την εξέδρα και ίσα που πρόλαβε να κάνει 2 μοναδικά καρέ, πού έμελλε, ένα από τα δύο, να γίνει το γνωστό πορτρέτο του Τσέ .
Τι το ιδιαίτερο έχει τούτη η φωτογραφία για να μείνει στην ιστορία μέσα από τα πολλά πορτρέτα που είχε ο Τσέ από τον ίδιο αλλά και από άλλους μεγάλους φωτογράφους?
Η γωνία λήψης λίγο χαμηλότερα με φόντο τον ουρανό, είναι μια γωνία που δείχνει σε ανώτερη θέση τον εικονιζόμενο και στην τελική τον ηρωοποιεί.
Οι δραματικές σκιές  αυξάνουν το κοντράστ στην εικόνα  και μαζί με αυτό  την συναισθηματική ένταση  δημιουργώντας μια αίσθηση τραγικότητας στην μορφή του.
Το αγέρωχο βλέμμα στον ορίζοντα δημιουργεί μια αίσθηση προσμονής και ελπίδας καθώς και της προοπτικής, της ενατένισης , του βάθους και της αποφασιστικότητας .
Ένα άλλο στοιχείο που αναμφισβήτητα επηρέασε στην λήψη πέρα από την τυχαιότητα που υπήρξε σύμφωνα με τον ίδιο τον Κόρδα είναι κατ εμέ η λεγόμενη αποφασιστική στιγμή της λήψης στην οποία αναφέρεται εκτενώς  ένας άλλος μεγάλος φωτογράφος προγενέστερος του ο Ανρί Καρτιέ Μπρεσσόν.
Στοιχείο όχι αμελητέο που χαρακτήρισε την διάθεση του Τσέ  ήταν η θλίψη λόγω του γεγονότος των θυμάτων της τραγωδίας.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες επηρέασαν με τον τρόπο τους αποφασιστικά στην ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου του πορτραίτου του Τσέ.
 
Η μορφή του Τσέ στην φωτογραφία παρόλο που είναι ένα στιγμιότυπο θα μπορούσαμε να πούμε ότι παραπέμπει κάποιες ηρωικές μορφές των ανταρτών του ΕΑΜ της εποχής της ΅Εθνικής Αντίστασης  που έκανε  ο δικός μας φωτογράφος Σπύρος Μελετζής που σημειωτέον είναι πιο (ποζάτες)στην πλειονότητα τους .

Είναι αναμφισβήτητη η επιτυχία της φωτογραφίας του υπό τον τίτλο Ηρωικός αντάρτης, καθώς συμβολίζει και περικλείει τον απανταχού αντάρτη. 

Αναπαραγωγή και μαζικοποίηση

Το 1968, ο Ιρλανδός καλλιτέχνης Τζιμ Φιτζπάτρικ (Jim Fitzpatrick) δημιούργησε σχέδια βασισμένα στη φωτογραφία του Κόρντα, σε διαφορετικούς χρωματισμούς (πιο γνωστά είναι τα σχέδια σε άσπρο-μαύρο και κόκκινο-μαύρο) που έγιναν ιδιαίτερα  δημοφιλή.
   Βλέπουμε ότι τα σχέδια του Φίτζπάτρικ που είναι σε διχρωμίες εντάσσονται στο πρώιμο τότε αισθητικό κίνημα της pop art κάνοντας και  ακόμη πιο δημοφιλή (popular) την εικόνα του Τσέ δίνοντας της ευκαιρία για την  εύκολη  αναπαραγωγή της εικόνας με τα τυπογραφικά μέσα της εποχής (μεταξοτυπίες,λιθογραφίες κλπ! Ο ίδος ο Φίτζπάτρικ εν μια νυκτί έστειλε χωρίς να βάλει το  copyright  εκατοντάδες κόπιες προς πάσα κατεύθυνση στην Αγγλία αλλά και σε άλλες χώρες στην Ευρώπη. Έτσι  έδωσε την δυνατότητα για την επιτάχυνση της  μαζικοποίησης της εικόνας απ άκρη σε άκρη σε ολόκληρη την γή !
O Che  και η εικόνα του, μαζί με το μήνυμα της για όλο τον κόσμο!
 Ο Φωτογράφος  Αλμπέρτο Κόρδα ήταν υποστηριχτής της Κουβανικής Επανάστασης και κομμουνιστής μέχρι το θάνατό του, και  πότε δεν ζήτησε να πληρωθεί για την φωτογραφία του αυτήν. Ο λόγος ήταν  ότι η εικόνα του Τσέ αντιπροσωπεύει τα ιδεώδη της επανάστασης, έτσι, όσο η φωτογραφία αυτή διαδίδεται,  τα ιδανικά-ιδέες του Τσέ επίσης θα διαδίδονται. Το ότι ο Κόρδα δεν ζήτησε ποτέ δικαιώματα χρήσης της φωτογραφίας "βοήθησε να γίνει το απόλυτο σύμβολο της Μαρξιστικής επανάστασης και της αντι-ιμπεριαλιστικής πάλης."*
*(Yepe, Manuel, “The Legacy of Che Guevara,” ReVista, the Harvard Review of Latin America. Volume VIII, Number 15. pp. 32-33. Winter 2009.
 Η μοναδική φορά που αντέδρασε στην αναπαραγωγή της, επικαλούμενος τα πνευματικά δικαιώματα που κατείχε επί του πρωτότυπου αρνητικού, αφορούσε τη χρήση της για τη διαφήμιση μίας βότκας το 2000 από την εταιρία Smirnoff. Θεώρησε ότι η